(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 057

॥ శ్రీః ॥
3.57. అధ్యాయః 057
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
ద్యూతే నలపరాజయముత్పశ్యంత్యా దమయంత్యా చోదితేన సారథినా తత్పుత్రమిథునస్య రథారోపణేన భీమనగరప్రాపణం ॥ 1 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-57-0x(1926)(18015)
దమయంతీ తతో దృష్ట్వా పుణ్యశ్లోకం నరాధిపం।
ఉన్మత్తవదనున్మత్తా దేవనే కృతచేతసం ॥ 3-57-1(18016)
భయశోకసమావిష్టా రాజన్భీమసుతా తతః।
చింతయామాస తత్కార్యం సుమహత్పార్థివం ప్రతి ॥ 3-57-2(18017)
సా శంకమానా తత్పాపం చికీర్షంతీ చ తత్ప్రియం।
నలం చ హృతసర్వస్వముపలభ్యేదమబ్రవీత్ ॥ 3-57-3(18018)
బృహత్సేనామతియశాం తాం ధాత్రీం పరిచారికాం।
హితాం సర్వార్థకుశలామనురక్తాం సుభాషితాం ॥ 3-57-4(18019)
బృహన్సేనే వ్రజామాత్యానానాయ్య నలంశాసనాత్।
ఆచక్ష్వ యద్ధృతం ద్రవ్యమవశిష్టం చ యద్వసు ॥ 3-57-5(18020)
`ఇత్యేవం సా సమాదిష్టా బృహత్సేనా నరేశ్వర।
ఉవాచ దేవ్యా వచనం మంత్రిణాం సా సమీపత ॥' 3-57-6(18021)
తతస్తే మంత్రిణః సర్వే విజ్ఞాయ నలశాసనం।
అపి నో భాగధేయం స్యాదిత్యుక్త్వా పునరావ్రజన్ ॥ 3-57-7(18022)
తాస్తు సర్వాః ప్రకృతయో ద్వితీయం సముపస్థితాః।
న్యవేదయద్భీమసుతా న చ తత్ప్రత్యనందత ॥ 3-57-8(18023)
వాక్యమప్రతినందంతం భర్తారమభివీక్ష్య సా।
దమయంతీ పునర్వేశ్మ వ్రీడితా ప్రవివేశ హ ॥ 3-57-9(18024)
నిశాంయ సతతం చాక్షాన్పుణ్యశ్లోకపరాఙ్యుఖాన్।
నలం చ హృతసర్వస్వం ధాత్రీం పునరువాచ హ ॥ 3-57-10(18025)
బృహత్సేనే పునర్గచ్ఛ వార్ష్ణేయం నలశాసనాత్।
సూతమానయ కల్యాణి మహత్కార్యముపస్థితం ॥ 3-57-11(18026)
బృహత్సేనా తు సా శ్రుత్వా దమయంత్యాః ప్రభాపితం।
వార్ష్ణేయమానయామాస పురుషైరాప్తకారిభిః ॥ 3-57-12(18027)
వార్ష్ణేయం తు తతో భైమీ సాంత్వయచ్ఛ్లక్ష్ణయా గిరా।
ఉవాచ దేశకాలజ్ఞా ప్రాప్తకాలమనిందితా ॥ 3-57-13(18028)
జానషే త్వం యథా రాజా సంయగ్వృత్తః సదా త్వయి।
తస్య త్వం విపమస్థస్య సాహాయ్యం కర్తుమర్హసి ॥ 3-57-14(18029)
యథాయథా హి నృపతిః పుష్కరేణైవ జీయతే।
తథాతథాఽస్య వై ద్యూతే రాగో భూయోఽభివర్ధతే ॥ 3-57-15(18030)
యథా చ పుష్కరస్యాక్షాః పతంతి వశవర్తినః।
తథా విపర్యయశ్చాపి నలస్యాక్షేషు దృశ్యతే ॥ 3-57-16(18031)
సుహృత్స్వజనవాక్యాని యథాఽయం న శృణోతి చ।
మమాపి చ తథా వాక్యం నాభినందతి నైషధ ॥ 3-57-17(18032)
యథా రాజ్ఞః ప్రదీప్తానాం భాగ్యానామద్య సారథే।
నూనం మన్యే న శేషోస్తి నైషధస్య మహాత్మనః ॥ 3-57-18(18033)
యత్తు మే వచనం రాజా నాభినందతి మోహితః।
శరణం త్వాం ప్రపన్నాఽస్మి సారథే కురు మద్వచః।
న హి మే శుధ్తే భావో వినాశం ప్రతి సారథే ॥ 3-57-19(18034)
నలస్య దయితానశ్వాన్యోజయిత్వా మనోజవాన్।
రథమారోప్య మిథునం కుండినం యాతుర్మహసి ॥ 3-57-20(18035)
మమ జ్ఞాతిషు నిక్షిప్య దారకౌ స్యందనం తథా।
అశ్వాంశ్చేమాన్యథాకామం వస వాఽన్యత్ర గచ్ఛవా ॥ 3-57-21(18036)
దమయంత్యాస్తు తద్వాక్యం వార్ణ్యేయో నలసారథిః।
న్యవేదయదశేషేణ నలామాత్యేషు ముఖ్యశః ॥ 3-57-22(18037)
తైః సమేత్య వినిశ్చిత్య సోఽనుజ్ఞాతో మహీపతే।
యయౌ మిథునమారోప్య విదర్భాంస్తేన వాహినా ॥ 3-57-23(18038)
హయాంస్తత్ర వినిక్షిప్య సూతో రథవరం చ తం।
ఇంద్రసేనాం చ తాం కన్యామింద్రసేనం చ బాలకం ॥ 3-57-24(18039)
ఆమంత్ర్య భీమం రాజానమార్తః శోచన్నలం నృపం।
క్వ ను యాస్యామి మనసా చింతయానో ముహుర్ముహుః।
అటమానస్తతోఽయోధ్యాం జగామ నగరీం తదా ॥ 3-57-25(18040)
ఋతుపర్ణం స రాజానముపతస్థే సుదుఃఖితః।
భృతిం చ స దదౌ చాస్య సారథ్యేన నియోజితః ॥ 3-57-26(18041)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాఖ్యానపర్వణి సప్తపంచాశోఽధ్యాః ॥ 57 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-57-2 ద్వితీయం ద్వతీయవారం।
న చ తత్ప్రత్యవబుధ్యతేతి క. ధ.పాఠః ॥
3-57-19 కదాచిద్వినశేదపీతి ఝ.పాఠః ॥
3-57-20 మిథునం కుమారీం కుమారం చ।
కుండినం భీమస్ నగరం ॥
3-57-22 ముఖ్యశః ముఖ్యేషు ముఖ్యేషు ॥
3-57-23 వాహినా అశ్వరథేన ॥
3-57-26 భృతిం వేతనం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.